مروری بر پیشرفت پروژه استقرار نظام جامع مدیریت دانش پتروشیمی پارس در سال ۱۴۰۴

شرکت پتروشیمی پارس در سال ۱۴۰۴ یکی از مهم‌ترین پروژه‌های تحول سازمانی خود را با عنوان «استقرار نظام جامع مدیریت دانش» آغاز کرد. این پروژه با هدف حفظ دانش ضمنی و عملیاتی خبرگان، کاهش دوباره‌کاری در اورهال‌ها و تعمیرات اساسی، نهادینه‌سازی فرهنگ اشتراک دانش، افزایش سرعت تصمیم‌گیری عملیاتی و آمادگی کامل برای ممیزی استاندارد ISO 30401 طراحی و اجرا شد.

تا هفته اول اسفند ۱۴۰۴، پیشرفت واقعی پروژه به ۸۰ درصد رسیده است. این رقم بر اساس وزن‌دهی دقیق فازها و تکمیل فعالیت‌های کلیدی محاسبه شده و نشان‌دهنده شتاب قابل توجه اجرای پروژه در کمتر از یک سال است. این پیشرفت نه تنها نتیجه برنامه‌ریزی دقیق تیم مدیریت دانش بود، بلکه از الگوگیری هوشمندانه از تجربیات موفق دیگر شرکت‌های پتروشیمی و مطالعات علمی معتبر نیز بهره برد.

خلاصه پیشرفت فازها (تا اسفند ۱۴۰۴)

• فاز ۱ – ایجاد تیم اجرایی و انتخاب حوزه‌های کلیدی: تکمیل ۱۰۰٪
• فاز ۲ – ارزیابی بلوغ و تدوین نقشه راه: تکمیل ۱۰۰٪ (سنجش با مدل APO، نقشه راه سه‌ساله تأیید شده)
• فاز ۳ – استخراج فیلد دانشی: تکمیل ۱۰۰٪ (درخت دانش جامع با بیش از ۳۵۰ فیلد و تعیین خبرگان ارزیاب)
• فاز ۴ – طراحی ساختار راهبری و دستورالعمل‌ها: پیشرفت ۹۵٪ (اسناد نهایی در مرحله تأیید مدیرعامل)
• فاز ۵ – فرهنگ‌سازی و آموزش: پیشرفت ۵۰٪ (پوسترها، اینفوگرافی‌ها و جزوه دانش‌نویسی آماده نصب؛ کارگاه‌های دانش‌نویسی از اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد)
• فاز ۶ – آموزش و اجرای ابزارها و تکنیک‌ها: پیشرفت ۹۰٪ (جلسات استخراج دانش خبرگان برگزار شده، دستورالعمل مستندسازی نهایی شده)
• فاز ۷ – نصب و استقرار ماژول مدیریت دانش در ERP: پیشرفت ۳۵٪ (ماژول درس‌آموخته‌ها فعال و در حال استفاده واقعی؛ راهنماهای کاربری و ادمین در مرحله نهایی تکمیل)
• فاز ۸ – راهبری و ارزیابی بر اساس ISO 30401: پیشرفت ۴۰٪ (سند ارکان جهت‌ساز و شاخص‌های پایش نهایی شده؛ برنامه ممیزی داخلی در بهار ۱۴۰۵ تدوین شده)

سامانه مدیریت دانش

با هدف حفظ یکپارچگی سیستم‌های سازمانی و جلوگیری از ایجاد سامانه‌های جزیره‌ای، تصمیم گرفته شد از ماژول مدیریت دانش سیستم ERP شرکت استفاده شود. این ماژول در حال حاضر فعال است و امکان ثبت درس‌آموخته‌ها، ارزیابی، گزارش بکارگیری و داشبورد مدیریتی را فراهم کرده است. در آینده نزدیک، قابلیت‌های پیشرفته‌تری مانند هوش مصنوعی برای پیشنهاد دانش مرتبط و تحلیل خودکار الگوهای دانشی به این ماژول اضافه خواهد شد.

اقدامات کلیدی انجام‌شده در سال ۱۴۰۴

• تشکیل تیم مدیریت دانش با حضور مدیران ارشد بهره‌برداری، نگهداری و تعمیرات، خدمات فنی، فناوری اطلاعات، فرایندها و آموزش
• سنجش اولیه بلوغ دانشی با مدل APO و تدوین نقشه راه تعالی
• استخراج درخت دانش جامع و تعیین خبرگان ارزیاب برای هر فیلد
• طراحی و نهایی‌سازی ساختار دو سطحی مدیریت دانش (راهبردی و عملیاتی)
• تدوین دستورالعمل‌های راهبری، پاداش دانش‌آفرینی و شناسنامه فرایند
• اجرای جلسات استخراج دانش خبرگان و ثبت اولین بسته‌های درس‌آموخته واقعی از اورهال و تعمیرات
• طراحی و آماده‌سازی اقلام فرهنگ‌سازی (پوستر، اینفوگرافی، جزوه دانش‌نویسی)
• فعال‌سازی ماژول درس‌آموخته‌ها در ERP و شروع ثبت واقعی توسط کارکنان
• برگزاری جلسات منظم تیم مدیریت دانش و گزارش‌دهی ماهانه به مدیرعامل

شناسایی و تحلیل ریسک‌های دانشی (هفته اول و دوم اسفند ۱۴۰۴)

در هفته‌های اول و دوم اسفند ۱۴۰۴، تیم مدیریت دانش اقدام به شناسایی و تحلیل ریسک‌های دانشی سازمان کرد. این تحلیل بر اساس استانداردهای ISO 31000 و مدل APO انجام شد و نتایج کلیدی آن به شرح زیر است:

• ریسک اصلی ۱: از دست رفتن دانش ضمنی خبرگان به دلیل موج بازنشستگی (تا سال ۱۴۲۱) – احتمال بالا، تأثیر بسیار بالا
• ریسک اصلی ۲: عدم ثبت و مستندسازی کافی درس‌آموخته‌های عملیاتی – احتمال متوسط، تأثیر بالا
• ریسک اصلی ۳: مقاومت فرهنگی کارکنان در اشتراک دانش – احتمال متوسط، تأثیر متوسط
• ریسک اصلی ۴: پراکندگی داده‌های دانشی و عدم دسترسی سریع – احتمال بالا، تأثیر متوسط
• ریسک اصلی ۵: فشار کاری بالا و کمبود زمان برای مستندسازی – احتمال بالا، تأثیر متوسط

برای هر ریسک، اقدامات کنترلی کوتاه‌مدت (تا پایان ۱۴۰۴) و بلندمدت (۱۴۰۵–۱۴۰۷) تعریف شد. این تحلیل به عنوان پایه ارزیابی تعالی منابع انسانی در معیارهای مرتبط با مدیریت دانش در اظهارنامه تعالی استفاده خواهد شد.

چشم‌انداز پایان سال ۱۴۰۴ و سال ۱۴۰۵

با پیشرفت ۸۰ درصدی تا اسفند ۱۴۰۴، پیش‌بینی می‌شود پروژه تا پایان سال به ۹۰–۹۵ درصد برسد. در سال ۱۴۰۵ تمرکز بر تکمیل فرهنگ‌سازی، اجرای گسترده جلسات استخراج دانش، افزایش ثبت و بکارگیری درس‌آموخته‌ها، و آمادگی کامل برای ممیزی داخلی و خارجی ISO 30401 خواهد بود.

پروژه مدیریت دانش پتروشیمی پارس در سال ۱۴۰۴ به‌عنوان یکی از موفق‌ترین پروژه‌های تحول سازمانی شرکت شناخته شد و با تکیه بر الگوهای موفق داخلی و بین‌المللی، مسیر روشنی برای تبدیل دانش به مزیت رقابتی پایدار ترسیم کرده است.